تجهیزات اتاق عمل و تجهیزات مورد نیاز

تجهیزات اتاق عمل شامل همه چیزهایی است که برای انجام یک عمل جراحی لازم است: از یک میز گرفته تا مجموعه ای از ابزار، برخی از این تجهیزات غیر پزشکی و برخی از آن ها تجهیزات اصلی پزشکی در بیمارستان ها میباشد. خود اتاق باید استریل باشد.

ملزومات تجهیزات اتاق عمل چیست؟ این قانون به وضوح مکان واحد عملیاتی را تنظیم می کند و مطالبات زیادی را برای محتویات و تجهیزات آن ایجاد می کند، زیرا موضوع زندگی و سلامت انسان در اینجا تصمیم گیری می شود.

جراحی از روش های اصلی درمان است که تاثیر زیادی در بهبود بیماران دارد. بنابراین، اتاق عمل (OR) از حساس ترین بخش های بیمارستان محسوب می شود و هرگونه خطا یا سهل انگاری در این محیط میتواند پیامدهای جدی و جبران ناپذیری را به همراه داشته باشد. پس باید در نظر داشت که خرید و تهیه ی لوازم و تجهیزات اتاق عمل مناسب بسیار ضروری و مهم است.

در این مقاله:

1. ویژگی های واحدهای عملیاتی

2. الزامات واحد عملیاتی

3. اصل منطقه بندی واحد عملیاتی

4. استاندارد تجهیزات اتاق عمل (واحد عمل)

5. انواع میز عمل

ویژگی های واحد عملیاتی یا تجهیزات اتاق عمل

واحدهای عملیاتی چندین اتاق دارند که هر کدام برای کار خاصی طراحی شده‌اند. هر اتاق باید تجهیزات، تمیزی، و نورپردازی مخصوص به خود را داشته باشد.

1. اتاق عمل یک محیط کاملاً استریل و تخصصی است که برای انجام جراحی‌های پزشکی طراحی شده است. در این اتاق، عمل‌های جراحی با سطوح مختلف پیچیدگی توسط تیم‌های تخصصی از جراحان، پرستاران و سایر کادر درمان انجام می‌شود. اتاق عمل معمولاً به یک یا دو میز جراحی مجهز است که مخصوص انجام عملیات جراحی طراحی شده‌اند.

2. برای حفظ استریل بودن محیط، فقط افراد مجاز، مانند جراحان، پرستاران و تکنسین‌های مرتبط با عمل جراحی که لباس‌های مخصوص جراحی پوشیده‌اند، اجازه ورود به این اتاق را دارند. به‌منظور آموزش دانشجویان پزشکی، آنها می توانند پیشرفت عملیات را از طریق یک پنجره افقی یا از طریق پخش تلویزیونی **در اتاق مجاور** تماشا کنند.”

3. در این اتاق وسایل جراحی مثل پانسمان، ابزارها و لباس‌ها آماده می‌شوند. این اتاق یک بخش استریل است، یعنی مثل اتاق عمل باید برای ورود به آن حتماً لباس و کفش مخصوص بپوشید و دستکش و ماسک داشته باشید. که خود این وسایل بخشی از تجهیزات اتاق عمل میباشند.

4. اتاق بیهوشی بخشی از منطقه‌ای با امنیت بالاست و با یک در بزرگ به اتاق عمل وصل می‌شود. این اتاق برای نگهداری تجهیزات بیهوشی طراحی شده است که متخصصان برای بیهوش کردن بیمار از آن استفاده می‌کنند. معمولاً ابتدا بیمار در این اتاق بیهوش می‌شود و سپس به اتاق عمل منتقل می‌گردد.

5. اتاق شستشو بخشی از یک منطقه بسیار امن در بیمارستان است. در این اتاق، وسایل جراحی بعد از استفاده شسته و برای استریلیزاسیون آماده می‌شوند. این اتاق نزدیک به اتاق عمل قرار دارد تا وسایل کثیف بلافاصله برای ضدعفونی کردن به آنجا برده شوند. در کابینت‌های اتاق، مواد پاک‌کننده، ضدعفونی‌کننده و ظروف مخصوص برای قرار دادن ابزارها در محلول‌های ضدعفونی‌کننده نگهداری می‌شود.

6. اتاق مواد بخشی از یک منطقه با دسترسی محدود در بیمارستان است. این اتاق برای نگهداری کتانی و پانسمان‌های جراحی طراحی شده و می‌تواند برای قرار دادن ابزار جراحی هم استفاده شود. همچنین، بی‌حس‌کننده‌های موضعی، ضدعفونی‌کننده‌ها و محلول‌های تزریقی در کابینت‌های این اتاق نگهداری می‌شوند. همه اینها تجهیزات اتاق عمل بشمار می آیند.

7. ایست بازرسی بهداشتی یک فضای محدود است که بین بیمارستان عمومی و اتاق‌های “تمیز” قرار دارد. در این اتاق، ابتدا کنترل و ضدعفونی انجام می‌شود و لباس‌ها تعویض می‌شوند. گاهی اوقات اتاق‌های عمل دارای سیستم قفل هوا هستند که با جریان هوای آرام، ذرات ریز آلودگی را از لباس‌ها پاک می‌کند.

8. اتاق انتقال خون محلی است که خون تازه از اهداکننده به بیمار منتقل می‌شود. همچنین در اینجا خون به اجزای مختلف مثل پلاسما و سلول‌های قرمز تقسیم می‌شود.

الزامات واحد عملیاتی

1. نکته ای که حائز اهمیت است برای اتاق عمل و تجهیزات اتاق عمل این است که “برای واحد عملیاتی، مهم است که از مناطق آلوده مانند بخش‌های پذیرایی، اتاق‌های بهداشتی و بخش‌های درمانی بیمارستان دور باشد. بهتر است واحد عمل در طبقه‌ای جداگانه از ساختمان جراحی یا در ساختمانی جدا از بیمارستان قرار گیرد.”

2. برای جراحی بیماری‌های تمیز (بدون عفونت) و عفونی از اتاق‌های جداگانه استفاده می‌شود. ابزارها، لباس‌ها و ملحفه‌ها برای هر جراحی جدا هستند. مسیرهای حرکت در اتاق عمل به دو قسمت تقسیم می‌شود:

• مسیر (استریل) برای عبور جراحان و پرستاران اتاق عمل است.

• مسیر (تمیز) برای انتقال بیماران، ملحفه‌های تمیز و داروهاست، و متخصصان بیهوشی و دیگر کارکنان نیز از این مسیر استفاده می‌کنند.

• مسیر ‘کثیف‘ برای دفع زباله، ملحفه‌های کثیف و پانسمان‌های استفاده شده به کار می‌رود.

3. برای هر مسیر، یک آسانسور جداگانه وجود دارد.

4. در اتاق عمل باید دمای هوا بین 22 تا 24 درجه سانتی‌گراد، رطوبت بالای 50٪ و تهویه هوای 10 بار در ساعت حفظ شود.

5. دیوارهای محل واحد عملیاتی با مواد ضد آب پوشیده شده‌اند که تمیز کردن و ضدعفونی مرطوب را آسان می‌کند. این پوشش می‌تواند کاشی یا رنگ روغنی در رنگ‌های روشن باشد. برای سقف‌ها، از پوشش مات با خاصیت ضد الکتریسیته ساکن استفاده می‌شود تا خطر انفجار تجهیزات الکتریکی کاهش یابد.

6. برای آموزش دانشجویان پزشکی، می‌توان پنجره‌ای در اتاق عمل نصب کرد یا پخش تلویزیونی را روی صفحه بزرگ در اتاق دیگری سازماندهی کرد.

7. برای تأمین نور طبیعی و جلوگیری از گرم شدن زیاد اتاق عمل در هوای آفتابی، بهتر است این اتاق‌ها را به سمت شمال یا شمال غربی بچینید و در ۲ تا ۳ طبقه قرار دهید.

اصل منطقه‌بندی واحد عملیاتی به شرح زیر است:

1. منطقه استریل: شامل اتاق عمل و منطقه عقیم‌سازی.

2. منطقه امنیتی بالا: شامل مناطق قبل از عمل، شستشو، بیهوشی و اتاق سخت‌افزار.

3. منطقه محدود: شامل مواد، رختکن، اتاق جراح، اتاق پرستاران اتاق عمل، پروتکل، اتاق متخصص بیهوشی، سالن بیداری بیماران و آزمایشگاه اکسپرس.

4. منطقه امنیت عمومی: شامل دفتر رئیس اداره، اتاق پرستار ارشد عمل، اتاق برای کتانی کثیف، دوش گرفتن و واحد بهداشتی.

انواع میز تجهیزات اتاق عمل

میزهای جراحی که یکی از مهمترین تجهیزات اتاق عمل بشمار می آیند از زمان اختراعشان تا به امروز تغییرات زیادی کرده‌اند. میزهای جراحی مدرن تمام ویژگی‌های لازم را دارند و به دلیل طراحی ارگونومیکشان، به شما کمک می‌کنند در زمان و تلاش صرفه‌جویی کنید.

طراحی میزهای جراحی استاندارد شامل این قسمت‌ها است:

• پایه یا پاها؛ 

• مکانیزم‌هایی برای تنظیم ارتفاع؛ 

• وسایلی برای ثابت نگه داشتن دست‌ها و پاهای بیمار؛ 

• میزی با چند بخش متحرک، که هر بخش برای قسمت خاصی از بدن مثل سر، پشت، لگن و پاها طراحی شده است.

برای اتاق عمل چه میزی بخرم؟

اگر می‌خواهید برای اتاق عمل میز بخرید، ارزان‌ترین مدل‌ها آن‌هایی هستند که ارتفاع و شیبشان به‌صورت دستی تنظیم می‌شود. این میزها به برق نیاز ندارند و هیچ قطعه الکترونیکی ندارند، بنابراین از نظر دوام و اطمینان، بهترین گزینه محسوب می‌شوند.

وقتی می‌خواهید تجهیزات اتاق عمل بیمارستان را مجهز کنید، میزهای جراحی تخصصی بهترین انتخاب هستند. برای بیمارستان‌های صحرایی، میزهای جراحی قابل حمل مناسب‌ترند.

به طور معمول، میزهای ثابت در برابر اشعه ایکس شفاف هستند. این ویژگی برای مواقعی که نیاز به رادیوگرافی در حین یا بلافاصله پس از عمل وجود دارد، بسیار مهم است.

واحد عملیات چندین ناحیه عملکردی نزدیک به هم را ترکیب می‌کند و مکانی برای انجام جراحی است. این واحد باید پارامترهای زیادی را از جمله تجهیزات اتاق عمل، تمیزی سطوح، اشیا و ویژگی‌های هوا رعایت کند.

تجهیزات پزشکی در اتاق عمل باید به نیازهای پزشکان پاسخ دهد، شرایط لازم برای انجام جراحی‌ها را فراهم کند و همچنین راحتی و ایمنی بیماران را تضمین کند.